OSIE- elementy części maszyn w postaci pręta kołowego, na którym są osadzone łożyska i np. koła zębate, pasowe klinowe. Osie nie przenoszą momentu obrotowego (nie podlegają skręcaniu) i są narażone na zginanie (np. osie wagonowe)
Rodzaje osi: Oś nieruchoma z parą kół zębatych osadzonych na tulei, Oś ruchoma osadzona w 2 łożyskach z zaklinowanym kołem zębatym
WAŁ- przenoszą moment obrotowy (ulegają skręcaniu i zginaniu, czasem rozciąganiu lub ściskaniu) i obracają się wraz z osadzonymi na nich elementami (np. koła zębate, pasowe, klinowe)
Główne wymagania dotyczące kształtu osi i wałów: możliwość przenoszenia obciążeń ,możliwość wykonania- wymagania technologiczne, lekkość, łatwość montażu, optymalizacja kształtu 1 stopniowanie odcinkami walcowymi i stożkowymi 2 łagodne przejścia 3 rowki, wpusty o zaokrąglonych krawędziach 4 czopy szlifowane
zbędność dokładnej obróbki całego wałka
Budowa: Wały posiadają czopy, na których osadza się łożyska, koła zębate itp. , ponadto mogą posiadać rowki pod wpusty, być jedno lub wielostopniowe, posiadać wykorbienia.
Rodzaje wałów: Wał prosty pełny, gładki Wał prosty, drążony schodkowy Wał wykorbiony Wał wykorbiony z 4 wykorbieniami
CZOP- to część wału lub osi na których występuje styk z innymi elementami maszyn
Rodzaje czopów: Poprzeczne (walcowy stożkowy kulisty wielowypustowy)
Wzdłużne (czołowy kołnierzowy wielokołnierzowy)
To czy czopy są poprzeczne czy wzdłużne zależy od kierunku działania siły.
Własności czopów: odpowiedni kształt i wytrzymałość wysoka jakość powierzchni- gładkość odporność na ścieranie
ŁOŻYSKA
1) Łożyska Ślizgowe (wzdłużne poprzeczne poprzeczno- wzdłużne)
2) Łożyska Toczne: Wałeczkowe (walcowe igiełkowe stożkowe baryłkowe wałeczkowe walcowe) Kulkowe
Ze względu na budowę: Wahliwe Sztywne Jednorzędowe Dwurzędowe
ŁOŻYSKA ŚLIZGOWE Składają się z czopa i panewki. Czop wału obraca się w panewce, gdzie w czasie pracy występuje tarcie ślizgowe. Wymagane jest przy tym dobre odprowadzanie ciepła. Panewki wykonuje się z brązu, mosiądzu, teflonu itp. Materiał panewek musi zużywać się szybciej od materiału czopa. Ważny jest luz pomiędzy współpracującymi częściami(grubość filtru olejowego).
Zastosowanie łożysk ślizgowych: do przenoszenia bardzo dużych obciążeń(także udarowych), przy dużych prędkościach obrotowych, gdy konieczne jest stosowanie łożysk dzielonych , w drobnych konstrukcjach(w mechanizmach precyzyjnych), gdy konieczne jest, aby łożyska tłumiły drgania wału i były cichobieżne
Obciążalność, lub nośność łożyska ślizgowego to obciążenie, przy którym łożysko jest jeszcze zdolne do pracy trwałej i zależy od: materiałów powierzchni ślizgowych i temperatury pracy, konstrukcji łożyska, dokładności wykonania, równomierności rozkładu nacisków
rodzaju obciążenia, rodzaju tarcia, sposobu smarowania
ŁOŻYSKA TOCZNE 1pierścień wewnętrzny 2koszyk 3 blaszka osłaniająca 4kulka 5 pierścień zewnętrzny 6bieżnia wewnętrzna, 7zewnętrzna, nit
Zastosowanie łożysk tocznych: wymagane małe opory w czasie pracy (szczególnie podczas rozruchu), przy zmiennych prędkościach obrotowych, przy częstym uruchamianiu i zatrzymywaniu maszyny , przy konstrukcjach wymagających wysokiej niezawodności- duża trwałość
Dobór i obliczanie łożysk tocznych:
Rola konstruktora- dobór łożysk z katalogu
*Nośność ruchowa- określa obciążenie, przy którym łożysko osiągnie trwałość równa 1mln obrotów
*Trwałość Łożyska- czas pracy lub liczba obrotów przy danym obciążeniu do chwili wystąpienia pierwszych oznak zniszczenia (rysy, pęknięcia na powierzchniach tocznych)
Łożyska montuje się tak, aby nie miały możliwości przemieszczania się w korpusie, lecz z zachowaniem minimalnego luzu.
niestety to są wszystkie notatki które posiadam. byłbym wdzięczny gdyby ktoś umieścił 3 ostatnie wykłady. mogą być nawet skany zeszytu
Rodzaje osi: Oś nieruchoma z parą kół zębatych osadzonych na tulei, Oś ruchoma osadzona w 2 łożyskach z zaklinowanym kołem zębatym
WAŁ- przenoszą moment obrotowy (ulegają skręcaniu i zginaniu, czasem rozciąganiu lub ściskaniu) i obracają się wraz z osadzonymi na nich elementami (np. koła zębate, pasowe, klinowe)
Główne wymagania dotyczące kształtu osi i wałów: możliwość przenoszenia obciążeń ,możliwość wykonania- wymagania technologiczne, lekkość, łatwość montażu, optymalizacja kształtu 1 stopniowanie odcinkami walcowymi i stożkowymi 2 łagodne przejścia 3 rowki, wpusty o zaokrąglonych krawędziach 4 czopy szlifowane
zbędność dokładnej obróbki całego wałka
Budowa: Wały posiadają czopy, na których osadza się łożyska, koła zębate itp. , ponadto mogą posiadać rowki pod wpusty, być jedno lub wielostopniowe, posiadać wykorbienia.
Rodzaje wałów: Wał prosty pełny, gładki Wał prosty, drążony schodkowy Wał wykorbiony Wał wykorbiony z 4 wykorbieniami
CZOP- to część wału lub osi na których występuje styk z innymi elementami maszyn
Rodzaje czopów: Poprzeczne (walcowy stożkowy kulisty wielowypustowy)
Wzdłużne (czołowy kołnierzowy wielokołnierzowy)
To czy czopy są poprzeczne czy wzdłużne zależy od kierunku działania siły.
Własności czopów: odpowiedni kształt i wytrzymałość wysoka jakość powierzchni- gładkość odporność na ścieranie
ŁOŻYSKA
1) Łożyska Ślizgowe (wzdłużne poprzeczne poprzeczno- wzdłużne)
2) Łożyska Toczne: Wałeczkowe (walcowe igiełkowe stożkowe baryłkowe wałeczkowe walcowe) Kulkowe
Ze względu na budowę: Wahliwe Sztywne Jednorzędowe Dwurzędowe
ŁOŻYSKA ŚLIZGOWE Składają się z czopa i panewki. Czop wału obraca się w panewce, gdzie w czasie pracy występuje tarcie ślizgowe. Wymagane jest przy tym dobre odprowadzanie ciepła. Panewki wykonuje się z brązu, mosiądzu, teflonu itp. Materiał panewek musi zużywać się szybciej od materiału czopa. Ważny jest luz pomiędzy współpracującymi częściami(grubość filtru olejowego).
Zastosowanie łożysk ślizgowych: do przenoszenia bardzo dużych obciążeń(także udarowych), przy dużych prędkościach obrotowych, gdy konieczne jest stosowanie łożysk dzielonych , w drobnych konstrukcjach(w mechanizmach precyzyjnych), gdy konieczne jest, aby łożyska tłumiły drgania wału i były cichobieżne
Obciążalność, lub nośność łożyska ślizgowego to obciążenie, przy którym łożysko jest jeszcze zdolne do pracy trwałej i zależy od: materiałów powierzchni ślizgowych i temperatury pracy, konstrukcji łożyska, dokładności wykonania, równomierności rozkładu nacisków
rodzaju obciążenia, rodzaju tarcia, sposobu smarowania
ŁOŻYSKA TOCZNE 1pierścień wewnętrzny 2koszyk 3 blaszka osłaniająca 4kulka 5 pierścień zewnętrzny 6bieżnia wewnętrzna, 7zewnętrzna, nit
Zastosowanie łożysk tocznych: wymagane małe opory w czasie pracy (szczególnie podczas rozruchu), przy zmiennych prędkościach obrotowych, przy częstym uruchamianiu i zatrzymywaniu maszyny , przy konstrukcjach wymagających wysokiej niezawodności- duża trwałość
Dobór i obliczanie łożysk tocznych:
Rola konstruktora- dobór łożysk z katalogu
*Nośność ruchowa- określa obciążenie, przy którym łożysko osiągnie trwałość równa 1mln obrotów
*Trwałość Łożyska- czas pracy lub liczba obrotów przy danym obciążeniu do chwili wystąpienia pierwszych oznak zniszczenia (rysy, pęknięcia na powierzchniach tocznych)
Łożyska montuje się tak, aby nie miały możliwości przemieszczania się w korpusie, lecz z zachowaniem minimalnego luzu.
niestety to są wszystkie notatki które posiadam. byłbym wdzięczny gdyby ktoś umieścił 3 ostatnie wykłady. mogą być nawet skany zeszytu
W2 C4 G5